นิวส์ คอนเน็คท์ – ศูนย์วิจัยกสิกรไทยมองตลาดรถมือสองเข้าสู่ยุคทอง รับแรงหนุนจากปัญหาการขาดแคลนชิปในการผลิตรถยนต์ใหม่ และการแพร่ระบาดของโควิด

เมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2564 ศูนย์วิจัยกสิกรไทย เผยการแพร่ระบาดของโควิดไปทั่วโลก แม้ด้านหนึ่งจะส่งผลกระทบต่อยอดการผลิตและยอดขายรถยนต์ใหม่ แต่ในอีกด้านหนึ่งก็ได้สร้างมิติใหม่ให้กับตลาดรถมือสองโลกจากปัจจัยบวก 2 ด้านหลักที่เข้ามาสนับสนุน ได้แก่ ความต้องการใช้รถยนต์ส่วนตัวแทนการใช้บริการระบบขนส่งสาธารณะที่เพิ่มขึ้น ขณะที่ปริมาณรถยนต์ที่ผลิตได้กลับสวนทางเมื่อโรงงานผลิตรถทั่วโลกต่างติดปัญหาขาดแคลนชิ้นส่วนสำคัญ โดยปัจจุบันได้ลามไปยังชิ้นส่วนอื่นนอกเหนือจากชิปอิเล็กทรอนิกส์ด้วย และปัญหาการขาดแคลนชิ้นส่วนดังกล่าวอาจจะส่งผลกระทบต่อการผลิตรถยนต์ใหม่ลากยาวไปจนถึงปี 65

ปัจจัยดังกล่าวได้ก่อให้เกิดปรากฏการณ์ใหม่ในตลาดรถมือสองโลก คือ การพุ่งขึ้นอย่างรวดเร็วสู่ระดับสูงสุดในรอบหลายปีหรือเป็นประวัติการณ์ของระดับราคารถมือสองในหลายประเทศ จากปัญหาการขาดแคลนรถ ขณะที่อีกด้านก็เกิดสตาร์ทอัพระดับยูนิคอร์น ที่ทำธุรกิจซื้อขายรถมือสองออนไลน์ขึ้นหลายรายในประเทศกำลังพัฒนา เนื่องจากผู้บริโภคหลีกเลี่ยงการต้องสัมผัสติดต่ออย่างใกล้ชิดกับบุคคลอื่นมากขึ้น ซึ่งเมื่อหันกลับมาพิจารณาตลาดรถมือสองในไทย

ทั้งนี้ แม้ไทยจะมีปัจจัยสนับสนุนการขึ้นราคารถมือสองปี 64 อยู่ก็จริง ทว่าความแรงของการขึ้นราคายังน้อยกว่าประเทศอื่น โดยปัจจัยที่ยังอาจกดดันการขึ้นราคาในระยะข้างหน้าให้ไม่สามารถขึ้นไปสูงมากได้อย่างที่ควร ได้แก่ 1. ภาวะการขาดแคลนชิปสำหรับการผลิตรถในไทยอาจไม่รุนแรงเท่าต่างประเทศ เนื่องจากไทยใช้ชิปที่ผลิตจากผู้ผลิตชิปสำหรับยานยนต์โดยเฉพาะซึ่งมีฐานการผลิตอยู่ที่ญี่ปุ่นและมาเลเซียเป็นหลัก ทำให้ได้รับผลกระทบน้อยกว่าจากปัญหาการถูกแย่งชิปไปผลิตในอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ และทั้งสองแหล่งแม้จะกำลังเผชิญเหตุปัจจัยจากการระบาดของโควิด แต่ก็คาดว่าจะกระทบกับกำลังการผลิตที่ลดลงเพียงชั่วคราวเท่านั้น

2. ปริมาณรถยึดจากสถาบันการเงินที่จะเข้าสู่ตลาดมือสองมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นนับจากนี้ ซึ่งต่างจากประเทศอื่น เพราะราคารถยนต์มือหนึ่งของไทยสูงกว่าต่างประเทศพอควร ทำให้ผู้ซื้อส่วนใหญ่ต้องใช้บริการสินเชื่อ ดังนั้นเมื่อเกิดภาวะเศรษฐกิจตึงตัวเป็นเวลานาน ผู้ซื้อจำนวนมากผ่อนชำระต่อไม่ได้ รถก็จะถูกยึดแล้วนำเข้าสู่ตลาดมือสองตามมา และ 3. กำลังซื้อของผู้บริโภคส่วนใหญ่ยังคงชะลอตัว และการคัดกรองสินเชื่อก็เข้มงวดขึ้น ทำให้โอกาสได้รับอนุมัติสินเชื่อเพื่อซื้อรถมือสองจริงสวนทางกับความต้องการใช้รถยนต์ส่วนตัวที่เพิ่มขึ้นเหมือนประเทศอื่นๆ

อย่างไรก็ตาม ศูนย์วิจัยกสิกรไทยคาดว่า พอเข้าสู่ปี 65 ราคารถมือสองของไทยยังมีโอกาสปรับขึ้นเนื่องจากกำลังซื้อเริ่มกลับมา ทั้งกับตลาดรถยนต์นั่งและรถบรรทุก แม้ว่าจะมีปริมาณรถยึดที่ทยอยเข้ามาตั้งแต่ช่วงครึ่งหลังปี 64 เป็นปัจจัยฉุดดึงราคาอยู่ก็ตาม โดยเฉพาะในส่วนของรถบรรทุกมีโอกาสขยายตัวได้มากกว่า เนื่องจากปี 64 ภาคธุรกิจต่างประสบปัญหาอย่างหนัก พอเข้าสู่ปี 65 เศรษฐกิจเริ่มฟื้นตัว ความต้องการซื้อของภาคธุรกิจจึงปรับเพิ่มขึ้น จึงมีผลดันให้อัตราการปรับขึ้นของระดับราคารถบรรทุกสูงกว่ารถยนต์นั่ง

ขณะที่ปัจจุบันพบพฤติกรรมการซื้อขายรถมือสองของไทยเปลี่ยนไปโดยมีโควิดเป็นปัจจัยเร่งให้การเลือกซื้อรถมือสองทำผ่านช่องทางออนไลน์มากขึ้น โดยเริ่มจากในกรุงเทพฯและปริมณฑลก่อน แล้วจึงเข้าสู่ต่างจังหวัดตามกระแสนิยม เมื่อธุรกิจรถมือสองทุกรูปแบบหันใช้ช่องทางออนไลน์เป็นสื่อกลางในการซื้อขาย ซึ่งรูปแบบนี้จะมีบทบาทเพิ่มขึ้นต่อเนื่องในอนาคต อย่างไรก็ตาม จากรูปแบบการซื้อขายผ่านช่องทางออนไลน์ดังกล่าวนั้นต่างมีข้อดีและข้อเสียที่แตกต่างกัน ซึ่งส่งผลให้แต่ละรูปแบบเหมาะกับกลุ่มผู้ซื้อผู้ขายที่แตกต่างกันด้วย เช่น

1. กลุ่มลานประมูลออนไลน์ ขายรถตามสภาพและแม้จะมีรถสภาพดีให้ประมูลด้วย แต่ก็มีการตรวจสภาพเพียงไม่กี่รายการ และไม่มีการรับประกันรถ จึงทำให้ผู้ซื้อยังมีความเสี่ยง นอกจากนี้ ผู้ซื้อผู้ขายยังต้องดำเนินการเองในหลายเรื่องถ้าไม่ใช่กลุ่มธุรกิจ ทำให้ไม่ค่อยสะดวกสำหรับบุคคลทั่วไป

2.เว็บประกาศซื้อขายรถ และ Social Commerce เช่น Facebook ซึ่งรถที่ขายผ่านช่องทางนี้มักจะเป็นรถที่เต็นท์ซื้อมาจากช่องทางต่างๆ แล้วซ่อมแซมจนใช้ได้ แต่แม้ผู้ซื้อจะมีโอกาสได้ลองรถก็ยังมีความเสี่ยงอยู่ดี เนื่องจากการรับประกันคุณภาพอาจมีเพียงแค่บางเต็นท์เท่านั้น ส่วนในแง่ของความสะดวกในการซื้อขายอาจมีมากกว่าสำหรับผู้ขายเนื่องจากไม่ต้องเดินทาง แต่สำหรับผู้ซื้อที่เป็นบุคคลธรรมดาอาจจะสะดวกน้อยกว่าโดยนอกจากต้องเดินทางไปดูรถเองจนกว่าจะเจอรถที่พอใจแล้วยังต้องเตรียมเอกสารหลายอย่างเองยกเว้นกรณีเต้นท์รถมีบริการช่วยเหลือ

3.สตาร์ทอัพแพลตฟอร์มซื้อขายรถออนไลน์ ซึ่งมีการวางรูปแบบการซื้อขายผ่านแพลตฟอร์มที่พัฒนาขึ้นเป็นหลักเพื่อเพิ่มความสะดวกรวดเร็วในการซื้อขายและลดการสัมผัส ขณะที่ในส่วนของการรับประกันคุณภาพนั้น แพลตฟอร์มเหล่านี้มักจะมีเครื่องช่วยในการตรวจสภาพรถรูปแบบต่างๆ อย่างละเอียดมากขึ้น เพื่อให้รถที่นำมาซื้อขายมีความน่าเชื่อถือ และมีการรับประกันการใช้งานด้วยในกรณีเป็นรถที่ขายโดยตรงในชื่อของแพลตฟอร์มเอง ซึ่งเหล่านี้ช่วยปิดจุดอ่อนของช่องทางขายอื่น โดยเฉพาะสำหรับผู้ซื้อผู้ขายทั่วไปที่ไม่มีความชำนาญในการซื้อขายรถมือสอง

ทั้งนี้ ศูนย์วิจัยกสิกรไทย มองว่า ด้วยระดับเงินลงทุนที่มีอยู่จำนวนมากของสตาร์ทอัพแพรตฟอร์มออนไลน์ซื้อขายรถมือสองออนไลน์ หากสามารถนำมาพัฒนาเทคโนโลยีและระบบในการตรวจสอบพร้อมสร้างมาตรฐานคุณภาพรถ เพื่อสร้างความเชื่อมั่นทั้งระบบให้เกิดการซื้อขายรถมือสองในราคาที่ดีและเหมาะสมกับคุณภาพ ตลอดจนการทำการตลาดเพื่อสร้างการรับรู้ ก็จะเป็นแนวทางสำคัญที่ทำให้จำนวนคนเข้ามาใช้บริการซื้อขายรถมือสองในแพลตฟอร์มเพิ่มขึ้นได้ในอนาคต

โดยสรุป ตลาดรถมือสองไทยหลังโควิดมีโอกาสที่ราคาจะปรับเพิ่มขึ้นได้แม้จะไม่มากเนื่องจากยังคงมีปัจจัยกดดันจากรถยึดที่อาจจะเข้าสู่ตลาดอีกมากในอนาคต ขณะที่รูปแบบการซื้อขายมีแนวโน้มจะพัฒนาไปสู่การใช้รูปแบบออนไลน์มากขึ้นในระยะยาวเพื่อหลีกเลี่ยงการสัมผัสใกล้ชิดและธุรกิจเองก็มีการพัฒนาขึ้นปิดจุดอ่อนในอดีตเช่นเดียวกัน

อย่างไรก็ตาม นอกจากประเด็นเรื่องโควิดแล้ว ในอนาคตการมาของรถยนต์ BEV จะเป็นอีกปัจจัยที่ธุรกิจในอุตสาหกรรมต้องเตรียมวางแผนรับมือ โดยที่แม้ในช่วงแรกจะยังไม่กระทบกับรถมือสองปัจจุบันที่เป็นรถใช้น้ำมันนัก เนื่องจากรถยนต์ BEV ยังไม่เป็นที่นิยมในตลาดส่วนใหญ่ แต่เมื่อตลาดรถยนต์ BEV มือหนึ่งมีปริมาณเพิ่มขึ้นและเป็นที่ยอมรับในตลาด ย่อมส่งผลกระทบกับความต้องการรถมือสองที่ใช้น้ำมันในอนาคตได้ ทำให้เมื่อถึงเวลานั้น การบริหารสต็อกรถยนต์ที่ใช้พลังงานประเภทต่างๆ เป็นสิ่งที่ต้องพิจารณา โดยผู้ประกอบการในกรุงเทพฯและปริมณฑลน่าจะได้รับผลกระทบและต้องปรับตัวก่อนผู้ประกอบการในต่างจังหวัด เนื่องจากน่าจะเป็นตลาดที่รถยนต์ BEV มีการเติบโตที่สูงกว่า