นิวส์ คอนเน็คท์ - CIMBT นำร่องใช้ Climate Transition Canvas เครื่องมือวางแผนการเปลี่ยนผ่านด้านสภาพภูมิอากาศ หวังช่วยให้ลูกค้าองค์กรจัดทำแผนการเปลี่ยนผ่านด้านสภาพภูมิอากาศที่มีความน่าเชื่อถือ และระดมทุนผ่านการเงินเพื่อการเปลี่ยนผ่าน สอดรับกับเป้าหมายลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิภายใต้ NDC 3.0 ของไทยสู่ระดับ 47% ภายในปี 78

เมื่อวันที่ 3 สิงหาคม 2569 – เจสัน ลี หัวหน้าฝ่ายความยั่งยืน ธนาคาร ซีไอเอ็มบี ไทย จำกัด (มหาชน) หรือ CIMBT เปิดเผยว่า ธนาคารได้นำร่องใช้ Climate Transition Canvas เครื่องมือวางแผนการเปลี่ยนผ่านด้านสภาพภูมิอากาศ ซึ่งออกแบบมาเพื่อช่วยให้ลูกค้าองค์กรจัดทำแผนการเปลี่ยนผ่านด้านสภาพภูมิอากาศ (Climate Transition Plan) ที่มีความน่าเชื่อถือ และระดมทุนผ่านการเงินเพื่อการเปลี่ยนผ่าน (Transition Finance) โดยได้นำมาทดลองใช้ร่วมกับผู้บริหารระดับสูงของภาคธุรกิจในเวิร์กช็อปเชิงเทคนิคแบบปิดสำหรับผู้ได้รับเชิญ ภายใต้หัวข้อ “ Advancing the Transition: กุญแจสู่การเปลี่ยนผ่านธุรกิจไทย” ซึ่งจัดขึ้นภายใต้งาน The Cooler Earth Thailand 2026 โดยมีผู้บริหารจากเกือบ 20 บริษัทในกลุ่มอุตสาหกรรมที่มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสูง (High-emitting Industries) เข้าร่วม อาทิ ธุรกิจพลังงาน เชื้อเพลิงฟอสซิล การผลิต และอสังหาริมทรัพย์ หรือที่เรียกว่า “ภาคธุรกิจสีน้ำตาล” (Brown Sectors) ซึ่งเป็นอุตสาหกรรมที่มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสูง และเป็นภาคส่วนที่การลดคาร์บอนทำได้ยากและมีต้นทุนสูงที่สุด

นอกจากนี้ ภายในงาน ผู้แทนสมาคมตลาดตราสารหนี้ไทย (ThaiBMA) ร่วมแบ่งปันแนวทางการระดมทุนผ่านตลาดตราสารหนี้เพื่อสนับสนุน Transition Finance อีกทั้ง หน่วยงาน Second Party Opinion (SPO) ของ TRIS Rating ร่วมถ่ายทอดหลักเกณฑ์สำคัญในการจัดทำกรอบการเงินเพื่อความยั่งยืน (Sustainable Finance Framework) และกรอบการเงินเพื่อการเปลี่ยนผ่าน (Transition Finance Framework) ที่มีความน่าเชื่อถือและได้รับการยอมรับจากนักลงทุน

“ปัจจุบันแทบทุกบริษัทในอุตสาหกรรมที่มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสูงต่างประกาศเป้าหมาย Net Zero แล้ว แต่คำถามสำคัญอยู่ที่ ‘ต้องใช้เงินลงทุนเท่าไหร่’ ‘ใช้เวลาดำเนินการนานเพียงใด’ และ ‘ใครมีหน้าที่หลักขับเคลื่อนให้สำเร็จ’ ที่ผ่านมา แผนด้านความยั่งยืนมักอยู่ภายใต้การดูแลของทีม Sustainability ขณะที่งบประมาณอยู่ในความรับผิดชอบของฝ่ายการเงิน ซึ่งทั้งสองฝ่ายมักทำงานแยกจากกัน เครื่องมือนี้ออกแบบมาเพื่อรวบรวมข้อมูลทั้งหมดไว้ในหน้าเดียว ช่วยให้บริษัทเห็นต้นทุนของแต่ละโครงการควบคู่กับปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่โครงการนั้นสามารถลดได้ และจัดสรรเงินทุนให้กับโครงการที่มีต้นทุนการลดก๊าซเรือนกระจกต่อหน่วยต่ำที่สุดก่อน” เจสัน ลี กล่าว

ข้อมูลล่าสุดจากสมาคมตลาดตราสารหนี้ไทย ระบุว่า ตลาดตราสารหนี้เพื่อความยั่งยืนของไทย ระหว่างปี 2562 – เม.ย. 2569 มีมูลค่าการออกตราสารสะสม 1.1 ล้านล้านบาท อย่างไรก็ดี ภาคอุตสาหกรรมหนักส่วนใหญ่ยังไม่ได้รับประโยชน์จากการเติบโตของตลาดดังกล่าว โดยเกือบ 70% ของการออกตราสารหนี้ภาคเอกชนมาจากบริษัทในกลุ่มพลังงานและการขนส่งที่มีการปล่อยคาร์บอนต่ำอยู่แล้ว ภาคอุตสาหกรรมที่มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสูง ซึ่งเป็นแหล่งการปล่อยคาร์บอนส่วนใหญ่ของประเทศ ประสบความยากลำบากในการระดมทุนเพื่อการเปลี่ยนผ่าน

ทั้งนี้ สาเหตุสำคัญส่วนหนึ่งคือ บริษัทไม่สามารถนำเสนอแผนการเปลี่ยนผ่านที่ระบุต้นทุนอย่างชัดเจนและสามารถจัดหาเงินทุนได้ต่อผู้ให้กู้ขณะที่อุตสาหกรรมที่มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสูง ประสบความยากลำบากในการระดมทุนเพื่อการเปลี่ยนผ่าน สาเหตุหลักคือ ไม่สามารถจัดทำแผนการเปลี่ยนผ่านที่ระบุต้นทุนอย่างชัดเจนและอยู่ในรูปแบบที่ธนาคารหรือผู้ให้เงินทุนสามารถใช้ประกอบการพิจารณาสนับสนุนทางการเงินได้

สำหรับเครื่องมือ Climate Transition Canvas ได้รับการออกแบบให้รวบรวมแผนการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกขององค์กรและแผนการจัดหาเงินทุนไว้ในเอกสารเพียงหน้าเดียว ครอบคลุมข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ระดับการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในปัจจุบัน, โครงการที่จะช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก, ผู้รับผิดชอบแต่ละโครงการ, เงินลงทุนที่ต้องใช้ และแหล่งเงินทุน รวมถึงเงื่อนไขที่อาจทำให้แผนไม่สามารถบรรลุผล โดยเครื่องมือนี้ได้รับการออกแบบให้วิศวกร ผู้รับผิดชอบด้านบริหารเงิน และกรรมการของบริษัทเป็นผู้ร่วมกันจัดทำในเวิร์กช็อปเชิงปฏิบัติการแทนการให้ที่ปรึกษาจัดทำเอกสารซึ่งอาจใช้เวลาหลายเดือน

“คณะกรรมการบริษัทควรสามารถอ่านแผนการเปลี่ยนผ่านทั้งฉบับได้ภายในเวลา 10 นาที และเข้าใจได้ทันทีว่ากำลังอนุมัติอะไร นั่นจึงเป็นเหตุผลที่เราเลือกนำเครื่องมือนี้มาทดลองใช้ร่วมกับผู้ที่จะนำไปใช้งานจริง แทนการนำเสนอจากเวทีสัมมนาเพียงอย่างเดียว” นายเจสัน ลี กล่าว

ทั้งนี้ เครื่องมือกลยุทธ์การเปลี่ยนผ่านด้านสภาพภูมิอากาศสำหรับภาคธุรกิจนี้เปิดตัวขึ้นในช่วงที่ภาคธุรกิจสีน้ำตาลถูกคาดหวังมากขึ้นจากทั้งภาครัฐและภาคการเงิน โดย Thailand Taxonomy Phase 2 ซึ่งประกาศเมื่อเดือนพ.ค. 2568 ที่ผ่านมา ได้ขยายขอบเขตการจัดประเภทกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่ยั่งยืนให้ครอบคลุมภาคการผลิต ก่อสร้าง เกษตรกรรม และการจัดการของเสีย ส่งผลให้ปัจจุบันครอบคลุมกิจกรรมที่ก่อให้เกิดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกประมาณ 95% ของทั้งประเทศ ขณะเดียวกัน ภายใต้ NDC 3.0 (Nationally Determined Contribution) ที่ประเทศไทยยื่นต่อองค์การสหประชาชาติเมื่อเดือนพ.ย. ที่ผ่านมา ประเทศไทยได้ตั้งเป้าหมายลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิ 47% ภายในปี 2578 ซึ่งการบรรลุเป้าหมายดังกล่าวจะต้องอาศัยการเปลี่ยนผ่านของภาคอุตสาหกรรมที่มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสูงเป็นสำคัญ